okeanebi da zRvebi

ანტარქტიკის ოკეანე ინდოეთის ოკეანე
არქტიკის ოკეანე წყნარი ოკეანე
ატლანტიკის ოკეანე ჩაკეტილი აუზები

 

На дне океана ученые обнаружили колыбель жизни

В горячих источниках в океане нашли колыбель жизни

 

ზოგადი ცნობები

ოკეანე - დედამიწის ზედაპირის მომცვლელი უწყვეტი გარსი, რომელიც გარს აკრავს კონტინენტებსა და კუნძულებს; ახასიათებს მარილების ერთნაირი შედგენილობა. ოკეანე ჰიდროსფეროს უმეტესი 94%) ნაწილია და მოიცავს დედამიწის ზედაპირის 70,8%. ოკეანის ცნებაში ხშირად იგულისხმება წყლის მასის ქვეშ მდებარე დედამიწის ქერქიცა და მანტიაც. ოკეანის ცალკეულ ნაწილებში მკვეთრად განსხვავებული ფიზიკური, ქიმიური, ბიოლოგიური და გეოლოგიური პროცესები მიმდინარეობს. ოკეანის წყალი განუწყვეტლივ მოძრაობს და ურთიერთქმედებს ატმოსფეროსთან და ლითოსფეროსთან. ოკეანის სხვადასხვა ნაწილის რეჟიმი დაკავშირებულია ასტრონომიულ ფაქტორებთან და განედურ ზონალურობას ექვემდებარება. ატმოსფეროს ცირკულაციის თავისებურებები (ქარები) განაპირობებს მუდმივი და პერიოდული ოკეანური დინებების სისტემას, იწვევს ღელვას; მზისა და მთვარის მიზიდულობის ძალები - მოქცევას. ოკეანის წყალი მზისგან მიღებული სითბოს უზარმაზარი რეზერვუარია. დინებების მეშვეობით ამ სითბოს გადანაწილება მნიშვნელოვნად განაპირობებს ხმელეთის დიდი სივრცეების ჰავას.

ოკეანის საზღვრები და მოხაზულობა ყალიბდებოდა ხანგრძლივი დროის განმავლობაში დედამიწის ქერქის გეოლოგიური აგებულებისა და განვითარების ისტორიის შესაბამისად.

დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების ეპოქიდან მოყოლებული, ოკეანე დიდ როლს თამაშობს კაცობრიობისათვის როგორც სატრანსპორტო გზა, საკვები პროდუქტების, ენერგეტიკის, ქიმიური და მინერალური რესურსების წყარო.

ფსკერის გეოლოგიური აგებულება და რელიეფი

ოკეანის სიღრმეების განაწილებაზე ზოგად წარმოდგენას გვაძლევს ჰიფსოგრაფიული მრუდი, რომელიც გვიჩვენებს, რომ ფსკერის ფართობის უმეტესი ნაწილი (73,8%) 3-6 ათას მ სიღრმეზე მდებარეობს. კონტინენტებისა და ზოგიერთი დიდი კუნძულის უშუალო გაგრძელებაზე - კონტინენტის წყალქვეშა კიდეზე - რელიეფის თავისებურების მიხედვით გამოყოფენ შელფსკონტინენტურ კალთას და კონტინენტის ძირს. ოკეანის ფსკერის ამ ნაწილში დედამიწის ქერქი კონტინენტურია: ტერიგენული ნალექების ფენა (2-3 კმ სისქისა შელფისა და კონტინენტის ძირზე) დალექილია სქელ „გრანიტულ“ ფენაზე, რელიეფი გართულია წყალქვეშა კანიონებით, მეწყრებითა და ნასხლეტებით. კონტინენტის ძირს უშუალოდ ებმის ოკეანის საგები, რომლის ქვეშ დედამიწის ქერქი უმთავრესად ოკეანურია, ხოლო რელიეფის დამახასიათებელი ფორმებია ვრცელი დანაწევრებული აბისალური ვაკეები (ძველი და თანამედროვე ვულკანური წარმონაქმნებით) და დედამიწის ქერქის გიგანტურ რღვევებთან დაკავშირებული ღრმა ზღვის ღარები. აღსანიშნავია აგრეთვე გლობალურად გავრცელებული შუაოკეანური ქედები და რიფტები. ღრმა ზღვის ღარები, კუნძულთა რკალები და მათ მიერ ოკეანისაგან გამოყოფილი განაპირა ზღვების ქვაბულები - ე. წ. გარდამავალი ზონა - დედამიწის ქერქის ტექტონიკურად ყველაზე უფრო აქტიური ნაწილია. გამოირჩევა მაღალი სეისმურობით, ვერტიკალური მოძრაობებისა და თანამედროვე ვულკანიზმის ინტენსიურობით. წყნარი ოკეანის ფსკერზე მდებარეობს აგრეთვე უდიდესი ვულკანური პლატოები, სადაც ბევრი ვულკანური კონუსი წყლის ზედაპირზეა ამოშვერილი, ბევრი წყლისქვეშაა და ზოგზე მარჯნის რიფებია დაშენებული. აქვეა ე. წ. გაიოტები - თავწაკვეთილი წყალქვეშა ვულკანური კონუსები, რომელთა წვერი, როგორც ვარაუდობენ, აბრაზიის შედეგად უნდა იყოს მობრტყელებული.

ოკეანის ფსკერი დაფარულია მცირე სისქის (ასეული მ) ნალექებით. თბილსა და ზომიერ ზონებში ფსკერული ნალექი შედგება უმთავრესად ცოცხალი ორგანიზმების ჩონჩხისა და ნიჟარებისაგან (გლობიგერინებიანი, პტეროპოდებიანი, დიატომეებიანი და სხვა ლამი), 4,5 ათას მ-ზე დაბლა ღრმა ზღვის წითელი თიხა (ქიმიურად გარდაქმნილი ვულკანური და წვრილი ტერიგენული მასალა). მაღალ განედებში ჭარბობს ტერიგენული ნალექი (ლამი), რომელშიც შერეულია აისბერგების მიერ მოტანილი მასალა (ქვის ნატეხები, ქვიშა). ნალექების დაგროვების სიჩქარე ათას წელიწადში რამდენიმე მილიმეტრია. აბისალური ვაკეები მდიდარია რკინა-მანგანუმიანი კონკრეციებით.

ოკეანეების ფიორმირება

დღევანდელი დღეს სამეცნიერო წრეებში არსებობს ვერსია, რომ ოკეანე წრმოიქმნა 3,5 მლრდ. წლის წინ, როგორც მაგმის დეგაზაციის და ატმოსფერის ორთქლების შემდგომი კონდენსაციის შედეგი. თანამედროვეობის ოკეანის აუზების უმეტესობა უკანასკნელი 250 მლნ. წლის განმავლობაში, ძვლთაძველი სუპერკონტინენტის განხეთქილების და ლიტოსფერული პლიტების ერთმანეთისაგან სხვადასხვა მხარეს დაცილების ( ეგრეთწოდებული სპრედინგის) შედეგად წარმოიშვა. გამონაკლისს წარმოადგენს წყნარი ოკეანე, რომელიც უძველესი ოკეანის პანტალასის შემცირებულ ნარჩენს წარმოადგენს.

ოკეანე და ატმოსფერო

ოკეანე და ატმოსფერო მიმდინარე სამყაროს წარმოადგენენ. ამ გარემოს თვისებები ორგანიზმების საცხოვრებელ გარემოს განსაზღვრავენ. ნაკადები ატმოსფეროში გავლენას ახდენენ ოკეანეებში წყლის ზოგად ცირკულაციაზე, ჰაერის შემადგენლობასა სა ტემპერატირაზე კი ოკეანის წყლების თვისებებია დამოკიდებულია. თავის მხრივ, ოკეანე განსააზღვრავს ატმოსფერის ძირითად თვისებებს და წარმოადგენს ენერგიის წყაროს ატმოსფეროში მიმდინარე ბევრი პროცესისათვის. წყლის ცირკულაციაზე ოკეანეში გავლენას ახდენენ ქარები, მიწის ბრუნვა, აგრეთვე ხმელეთის ბარიერები.

ოკეანე და კლიმატი

ოკეანე ზაფხულში უფრო ნელა ხურდება, ზამთარში კი უფრო ნელაგრილდება. ეს სასუალებას იძლევა გასწორებული იქნას ტემპერატურების მერყეობები ოკეანის მიმდებარე ხმლეთზე.

ატმოსფერო ოკეანისაგან იღებს მასსი შემავალი სითბოს მნიშვნელოვან ნაწილს და თითქმის მთელ წლყლის ორთქლს. ორთქლი ადის, კონდენსირდება, ქმნის ღრუბლებს, რომლებიც ქარების მიერ გადაიტანება და ხმელეთზე წვიმისა და თოვლის სახით იღვრება. სითბოსა- და ნესტის ცვლილებაში მონაწილეობას მხოლოდ ოკეანის ზედაპირული წყლები იღებენ.

შიდა კი (მათი თითქმის 95%) ცვლილებაში მონაწილეობას არ იღებს.

ქიმიური შემადგენლობა

ოკეანეში არის ქიმიური ელემენტების ამოუწურავი წყარო, რომელიც მისი წყლის შემადგენლობაში, აგრეთვე ფსკერზე განლაგებულ საბადოებში შედის. მიდის სასარგებლო წიაღისეულის საბადოების მუდმივი განახლება, მიწის ქერქიდან ფსკერზე სხვადასხვა ნალექებისა და ხსნარების ჩაგდებისას და ჩატანის გზით.

ზღვის წყლის მარილიანობა - 35% მარილიან გემოს წყალს აძლევს მასში შემავალი გახსნილი მინერალური ნივთიერებების 3,5%- ეს ძირითდად არის ნატრიუმის და ქლორის შენაერთები. იმის წყალობით, რომ წყალი ოკეანეში ტალღებითა და დინებებით მუდმივად ირევა, მისი შემადგენლობა ოკეანის ყველა ნაწილში თითქმის ერთნაირია.

ფლორა და ფაუნა

წყნალი ოკეანის წილზე მოდის მსიფლიო ოკეანის მთელი ბიომასის 50 %-ზე მეტი. ცხოვრება ოკეანეში წარმოდგენილია უხვად სხვადასხვაგვარად, განსაკუთრებით ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზონებში აზიისა და ავსტრალიის სანაპიროებს შორის. სადაც უზარმაზარი ტერიტორიები დაკავებულია მარჯნის რიფებით და მანგროს ბარდებით. წყნარი ოკეანის ფიტოპლანკტონი ძირითადად შედგება მიკროსკოპული ერთუჯრედოვანი წყალმცენარეებისაგან, რომლებიც 1300 სახეობას ითვლის. ტროპიკებში განსაკუთრებით გავრცელებულია ფუკუსისებრი, მსხვლი მწვანე და განსაკუთებრით ცნობილი წითელი წყალმცენარეები, რომლებიც მარჯნის პოლიპებთან ერთად რიფების წარმომქმნელ ორგანიზმებს წარმოადგენენ. ატლანტიკის მცენარეული სამყარო გამოირჩევა სახეების მრავალფეროვნებით. წყლის სისქელეში დომინირებს ფიტოპლანქტონი, რომელიც შედგება დინოფლაგელიატების და დიატომური წყალმცენარეებისაგან. მათი გახურებული სეზონური ყვავილობის დროს ზღვა ფლორიდის ნაპირებზე კაშკაშა წითელ ფრად იღებება, ლიტრა ზღვის წყალი კი ათობით მილიონ ერთუჯრედოვან მცენარეს შეიცავს.

წარმოდგენილია წაბლისფერი (ფუკესები, ლამინარიები), მწვანე, წითელი წყალმცენარეებით და ზოგიერთი ძარღვოვანი მცენარით. მდინარეების კალაპოტებში იზრდება ზრვის ზოსტერა ან ვზმორნიკი, ტროპიკებში კი მწვანე (კაულერპა, ვალონია) და წაბლისფერი (სარგასი) წყალმცენარეები ჭარბობს. ოკეანის სამხრეთი ნაწილისათვის დამახასიათებელია წაბლისფერი წყალმცენარეები (ფუკუსი, ლესონია, ელიქტუსი) ცხოველური სამყარო გამოირჩევა ბიპოლიარული სახეების დიდი დაახლოებით ასი რაოდენობით, რომლებიც მხოლოდ ცივ და ზომიერ სარტყელებში სახლობენ და ტროპიკებში არ არიან. პირველ რიგში ეს არის ზღვის მსხვილი მხეცები (ვეშაპი, სელაპი, ზღვის კატა) და ოკეანის ფრინველები. ტროპიკულ განედებში პინადრობენ ზღვის ზღარბები, მარჯნის პოლიპები, ზვიგენები, თევზი-თუთიყუშები და თევზი-ქირურგები. დელფინები ხშირად გვხვდება ატლანტიკის წყლებში. ცხოველთა სამყაროს ხალისიანი ინტელექტუალები სიამოვნებით აცილებენ დიდ და პატარა გემებს ზოგჯერ კი სამწუხაროდ ქანჩების დაუნდობელ ბრიტვებში ყვებიან. ატლანტიკის ძირითადი მცხოვრებლები არიან აფრიკული ლამანტინი და პლანეტის ყველაზე მსხვილი ძუძუმწოვარა ლურჯი ვეშაპი. ინდოეთის ოკეანის ფლორა და ფაუნა უჩვეულოდ მრავალფეროვანია. ტროპიკული ოლქი პლანკტონის სიმდიდრით გამოირჩევა. განსაკუთრებით უხვია ერთუჯრედოვანი წყალმცენარე ტრიხოდესმიუმი (ციანობაქტერიის ტიპი), რომლის გამოც წყლის ზედაპირული ფენა ძლიერ იმღვრევა და თავის შეფერილობას კარგავს ინდოეთის ოკეანის პლანქტონს გამოარჩევს ღამით მანათობელი ორგანიზმების დიდი რიცხვი: პერიდინეი, მედუზების ზოგიერთი სახეობა, გრებნევიკები, ობოლოჩნიკები. უხვად გვხვდება კაშკაშად შეფერილი სიფონოფორები, მათ შორის მომწამვლელი ფაზალიები. ზომიერ და არქტიკულ წყლებში პლანქტონის მთავარი წარმომადგენლები არიან კოპეპოდები, ევფუაზიდები და დაიტომეი. ინდოეთის ოკეანის ყველაზე უფრო მრავალრიცხოვანი თევზები არიან კორიფენები, ტუნცები ნოტოტენიები და სხვადასხვაგვარი ზვიგენები. ქვეწარმავალთაგან არის გოგანტური ზღვის კუს რამოდენიმე სახეობა, ზრვის გველები, ძუძუმწოვრებიდან ვესაპისმსგავსნი (უკბილო და ლურჯი ვეშაპები, კაშალოტები, დელფინები) სელაპები, ზღვის სპილოები. ვეშაპისმსგავსთა უმეტესობა ბინადრობს ზომიერ და პოლიარულ სფეროებში, სადაც წყლების ინტენსიური შერევის წყალობით პლანქტონური ორგანიზმების განვითარებისათვის კეთილსასურველი პირობები წარმოიქმნება. ინდოეთის ოკეანის მცენარეული სამყარო წარმოდგენილია წაბლისფერი (სარგასულები, ტურბინარიები) და მწვანე წყალმცენარეებით (კაულერნა). უხვად ვითარდება აგრეთვე ლიტოტამნიის და ხალიმედას კიროვანი წყალმცენარეები, რომლებიც მარჯნებთან ერთად რიფების შენობების აგებაში იღებენ მონაწილეობას. ინდოეთის ოკეანის სანაპირო ზონისათვის ტიპიურია ფიტოცენოზი, რომელიც მანგრის წყალმცენარეებით წარმოიქმნება. ზომიერი და ანტარქტიკისპირა წყლებისათვის ყველაზე მეტად დამახასიათებელია წითელი და წაბლისფერი წყალმცენარეები, ძირითადად ფუკუსებრებისგან და ლამინარულებისგან, პორფირა და გელიდიუმისგან. სამხრეთ ნახევარსფეროს წინა პოლარულ ოლქებში გვხვდება გიგანტური მაკროცისტიტები. ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანის ორგანული სამყაროს სიღარიბის მიზეზია მკაცრი კლიმატური პირობები. გამონაკლისს წარმოადგენს მხოლოდ ჩრდილოეთ-ევროპული აუზი ბარენცისა და თეთრი ზღვები, მათი უკიდურესად მდიდარი ცხოველთა და მცენარეთა სამყაროთი. ოკეანის ფლორა წარმოდგენილია ძირითადად ლამინარიებით, ფუკუსებით, ანფელციით, თეთრ ზღვაში კი ასევე ზოსტერით. უკიდურესად ღარიბია აღმოსავლეთ არქტიკის ზღვების ფსკერის განსაკუთრებით არქტიკის აუზის ცენტრალური ნაწილის ფაუნა, ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანეში არსებობს თევზის 150-ზე მეტი სახეობა, მათ შორის დიდი რიცხვია სამრეწველო თევზების (ქაშაყი, ტრესკა, ორაგული სკორპიონისებრნი, კამბალისებრნი და სხვა) ზღვის ჩიტები არქტიკაში უპირატესად ცხოვრების კოლონიალურ წესს მისდევენ და ნაპირებზე ბინადრობენ. ძუძუმწოვრები წარმოდგენილია სელაპებით, მორჟებით, ბელუხებით, ვეშაპებით (ძირითადად ზოლიანი და გრენლადიური ვეშაპებით), ნარვალებით. კუნძულებზე გვხვდება ლემინგები, ყინულის ხიდებით შედიან წაულები და ჩრდილოეთის ირმები. ფაუნის წარმომადგენლად უნდა ჩაითვალოს აგრეთვე თეთრი დათვი, რომლის სიცოცხლეც ძირითადად დაკავშირებულია დრეიფირებად, ყინულებთან. ცხოველების და ჩიტების უმეტესობას მთელი წლის განმავლობაში (ზოგიერთებს კი მხოლოდ ზამთარში) თეთრი ან ძალიან ნათელი შეფერილობა აქვთ.

საერთაშორისო-სამართლებრივი რეჟიმი

ეს გლობალური ერთმანეთთან დაკავშირებული მლაშე წყალი, რომელსაც ასევე მსოფლიო ოკეანეს უწოდებენ, იყოფა კონტინენტებითა და არქიპელაგებით შემდეგ ნაწილებად: წყნარი ოკეანე, ატლანტის ოკეანე, ინდოეთის ოკეანე, ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანე და სამხრეთის ოკეანე

ოკეანის მცირე რეგიონები იწოდება ზღვებად, ყურეებად, სრუტეებად და სხვ.

ოკეანეების ფორმირება

დღევანდელი დღეს სამეცნიერო წრეებში არსებობს ვერსია, რომ ოკეანე წრმოიქმნა 3,5 მლრდ. წლის წინ, როგორც მაგმის დეგაზაციის და ატმოსფერის ორთქლების შემდგომი კონდენსაციის შედეგი. თანამედროვეობის ოკეანის აუზების უმეტესობა უკანასკნელი 250 მლნ. წლის განმავლობაში, ძვლთაძველი სუპერკონტინენტის განხეთქილების და ლიტოსფერული პლიტების ერთმანეთისაგან სხვადასხვა მხარეს დაცილების ( ეგრეთწოდებული სპრედინგის) შედეგად წარმოიშვა. გამონაკლისს წარმოადგენს წყნარი ოკეანე, რომელიც უძველესი ოკეანის პანტალასის შემცირებულ ნარჩენს წარმოადგენს.

ოკეანე და ატმოსფერო

ოკეანე და ატმოსფერო მიმდინარე სამყაროს წარმოადგენენ. ამ გარემოს თვისებები ორგანიზმების საცხოვრებელ გარემოს განსაზღვრავენ. ნაკადები ატმოსფეროში გავლენას ახდენენ ოკეანეებში წყლის ზოგად ცირკულაციაზე, ჰაერის შემადგენლობასა სა ტემპერატირაზე კი ოკეანის წყლების თვისებებია დამოკიდებულია. თავის მხრივ, ოკეანე განსააზღვრავს ატმოსფერის ძირითად თვისებებს და წარმოადგენს ენერგიის წყაროს ატმოსფეროში მიმდინარე ბევრი პროცესისათვის. წყლის ცირკულაციაზე ოკეანეში გავლენას ახდენენ ქარები, მიწის ბრუნვა, აგრეთვე ხმელეთის ბარიერები.

ოკეანე და კლიმატი

ოკეანე ზაფხულში უფრო ნელა ხურდება, ზამთარში კი უფრო ნელაგრილდება. ეს სასუალებას იძლევა გასწორებული იქნას ტემპერატურების მერყეობები ოკეანის მიმდებარე ხმლეთზე.

ატმოსფერო ოკეანისაგან იღებს მასსი შემავალი სითბოს მნიშვნელოვან ნაწილს და თითქმის მთელ წლყლის ორთქლს. ორთქლი ადის, კონდენსირდება, ქმნის ღრუბლებს, რომლებიც ქარების მიერ გადაიტანება და ხმელეთზე წვიმისა და თოვლის სახით იღვრება. სითბოსა- და ნესტის ცვლილებაში მონაწილეობას მხოლოდ ოკეანის ზედაპირული წყლები იღებენ.

შიდა კი ( მათი თითქმის 95%) ცვლილებაში მონაწილეობას არ იღებს.

ქიმიური შემადგენლობა

ოკეანეში არის ქიმიური ელემენტების ამოუწურავი წყარო, რომელიც მისი წყლის შემადგენლობაში, აგრეთვე ფსკერზე განლაგებულ საბადოებში შედის. მიდის სასარგებლო წიაღისეულის საბადოების მუდმივი განახლება, მიწის ქერქიდან ფსკერზე სხვადასხვა ნალექებისა და ხსნარების ჩაგდებისას და ჩატანის გზით.

ზღვის წყლის მარილიანობა - 35% მარილიან გემოს წყალს აძლევს მასში შემავალი გახსნილი მინერალური ნივთიერებების 3,5%- ეს ძირითდად არის ნატრიუმის და ქლორის შენაერთები. იმის წყალობით, რომ წყალი ოკეანეში ტალღებითა და დინებებით მუდმივად ირევა, მისი შემადგენლობა ოკეანის ყველა ნაწილში თითქმის ერთნაირია.

ანტარქტიკის ოკეანე ამუნდსენის ზღვა · ბასის სრუტე · ბელინსჰაუზენის ზღვა · დეივისის ზღვა · მოუსონის ზღვა · ავსტრალიის დიდი ყურე · წმინდა ვინსენტის ყურე · როსის ზღვა · სკოშის ზღვა · სპენსერის ყურე · უედელის ზღვა
არქტიკის ოკეანე ამუნდსენის ყურე · ბაფინის ზღვა · ბარენცის ზღვა  · ბოფორტის ზღვა · ბერინგის ზღვა · ჩუკოტკის ზღვა · აღმოსავლეთ ციმბირის ზღვა · გრენლანდიის ზღვა · ჰუდსონის ყურე · ჯეიმსის ყურე · კარის ზღვა · ლაპტევების ზღვა · ლინკოლნის ზღვა · პრინც გუსტავ-ადოლფის ზღვა · პეჩორის ზღვა · თეთრი ზღვა
ატლანტის ოკეანე ადრიატიკის ზღვა · ეგეოსის ზღვა · ალბორანის ზღვა · არგენტინის ზღვა · ბალეარის ზღვა · ბალტიის ზღვა · ბისკაის ყურე · ბოტენვიკი · კამპეჩეს ყურე ·ფანდის ყურე · შავი ზღვა · ბოტენჰავის ზღვა · კარიბის ზღვა · კელტების ზღვა · ცენტრალური ბალტიის ზღვა · ჩესაპიკის ყურე · დეივისის სრუტე · დანიის სრუტე · ინგლისის არხი · ბოტნიის ყურე · ფინეთის ყურე · გვინეის ყურე · მექსიკის ყურე · სიდრას ყურე · წმინდა ლავრენტის ყურე · ვენესუელის ყურე ·იონიის ზღვა · ირლანდიის ზღვა · ლაბრადორის ზღვა · ლიგურიის ზღვა · მარმარილოს ზღვა · ხმელთაშუა ზღვა · მირტოის ზღვა · ჩრდილოეთის ზღვა ·ნორვეგიის ზღვა · სარგასის ზღვა · აზოვის ზღვა · კრეტის ზღვა · ჰებრიდის ზღვა · ტირენიის ზღვა
ინდოეთის ოკეანე ანდამანის ზღვა · არაბეთის ზღვა · ადენის ყურე · აკაბის ყურე · ბენგალის ყურე · კამბეის ყურე · კუტჩის ყურე · სუეცის ყურე · ლაკადივის ზღვა · მალაკის სრუტე · მაპუტუს ყურე · მოზამბიკის სრუტე · ომანის ყურე · პოლკის სრუტე · სპარსეთის ყურე · ტიმორის ზღვა · წითელი ზღვა
წყნარი ოკეანე არაფურის ზღვა · ბალის ზღვა · ბანდის ზღვა · ბერინგის ზღვა · ბისმარკის ზღვა · ბოჰაის ზღვა · მინდანაოს ზღვა · კამოტესის ზღვა · სულავესის ზღვა ·სერამის ზღვა · ჩილეს ზღვა · მარჯნის ზღვა · აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვა · ფლორესის ზღვა · ალასკის ყურე · კალიფორნიის ყურე · კარპენტარია ·ტაილანდის ყურე · ჰალმაჰერის ზღვა · სერამის ზღვა · იავის ზღვა · კოროს ზღვა · მოლუკის ზღვა · ფილიპინის ზღვა · სავუს ზღვა · იაპონიის ზღვა ·ოხოტის ზღვა · იაპონიის შიგა ზღვა · სიბუიანის ზღვა · სოლომონის ზღვა · სამხრეთ ჩინეთის ზღვა · სულუს ზღვა · ტასმანიის ზღვა · ვისაიანის ზღვა ·ყვითელი ზღვა · ფიჯის ზღვა · ჩილოეს ზღვა
ჩაკეტილი აუზი არალის ზღვა · კასპიის ზღვა · შოტ-მელჰირი · მკვდარი ზღვა · დიდი ტბები · ტიტიკაკა · დიდი მლაშე ტბა · ისიკ-ყული · ბაიკალის ტბა · ბალხაშის ტბა ·ჩადის ტბა · ვიქტორია · ჩილუის ტბა · სევანის ტბა · ტურკანის ტბა · ურმიის ტბა · ვანის ტბა · ნამცო · პირამიდის ტბა · ცინხაის ტბა · სალტონის ზღვა ·ტონლესაპის ტბა

 

 

მსოფლიო რეგიონები
აფრიკა

Mediterranean, Saharan, Northern, Greater Middle East, Maghreb, Middle, ast, Sub-Saharan , Western, East, Great Lakes, Central, Southern, Horn, Islands

ჩრდილოეთი ამერიკა

Northern, Pacific Northwest, Northeastern United States, New England, Midwest, Mid-Atlantic, Western United States, Southwest, Mountain States, South Central United States, Southern United States, East Coast, West Coast, Bible Belt, Appalachia, Great Lakes, Eastern Canada, Western Canada, Northern Canada, Atlantic Canada, Northern Mexico, Aridoamerica, Caribbean, West Indies, Central, Middle, Mesoamerica, Anglo, French, Latin (Hispanic)

სამხრეთი ამერიკა

Southern, Northern (Guianan states), Western, West Indies, Patagonia, Amazon, Latin (Hispanic)

აზია

Central, Aral Sea, Aralkum Desert, Caspian Sea, Dead Sea, Far East, Russian, Eastern, Northeastern, Inner Asia, Southeastern, Mainland, Maritime, Northern, Siberia, Southern, Indian subcontinent, Western, Caucasus, Transcaucasia, Greater Middle East, Middle East, Near East, Mediterranean, Asia-Pacific

ევროპა

Central, Northern, Nordic, Northwestern, Scandinavia, Scandinavian Peninsula, Baltic, Eastern, Southeastern, Balkans, North Caucasus, Southern Russia, European Russia, Middle, East, Southern, Iberia, Southeastern, Mediterranean, Western, Northwestern, British Isles, Germanic, Romance, Celtic, Slavic

ოკეანეთი

Australasia, Australia, New Guinea, Zealandia, Pacific Islands, Micronesia, Melanesia, Polynesia

პოლარული

Antarctic, Arctic

ოკეანე

World (Sea), Arctic, Atlantic, Indian, Pacific, Great Barrier Reef, Mariana Trench, Ring of Fire, Southern, Convergence, List of seas

 

физическая океанография
ტალღები

Airy wave theory, Ballantine scale, Benjamin–Feir instability, Boussinesq approximation, Breaking, wave, Clapotis, Cnoidal wave, Cross sea, Dispersion, Edge wave, Equatorial waves, Fetch, Gravity, wave, Infragravity wave, Internal wave, Kelvin wave, Kinematic wave, Longshore drift, Luke's variational principle, Mild-slope equation, Radiation stress, Rogue wave, Rossby wave, Rossby-gravity waves, Sea state, Seiche, Significant wave height, Sneaker wave, Soliton, Stokes boundary layer, Stokes drift, Stokes wave, Swell, Trochoidal wave, Tsunami, megatsunami, Undertow, Ursell number, Wave action, Wave base, Wave height, Wave power, Wave radar, Wave setup, Wave shoaling, Wave turbulence, Wave–current interaction, Waves and shallow water, one-dimensional Saint-Venant equation, shallow water equations, Wind wave, model

Circulation

Atmospheric circulation, Baroclinity, Boundary current, Coriolis effect, Downwelling, Eddy, Ekman layer, Ekman spiral, Ekman transport, El Niño Southern Oscillation, General Circulation Model, Geostrophic current, Global Ocean Data Analysis Project, Gulf Stream, Halothermal circulation, Humboldt Current, Hydrothermal circulation, Langmuir circulation, Longshore drift, Loop Current, Maelstrom, Modular ocean model, Ocean dynamics, Ocean gyre, Princeton ocean model, Rip current, Subsurface currents, Sverdrup balance, Thermohaline circulation, shutdown, Upwelling, Whirlpool, World Ocean Circulation Experiment

Tides

Amphidromic point, Earth tide, Head of tide, Internal tide, Lunitidal interval, Perigean spring tide, Rip tide, Rule of twelfths, Slack water, Tidal bore, Tidal force, Tidal power, Tidal race, Tidal range, Tidal resonance, Tide gauge, Tideline

Landforms

Abyssal fan, Abyssal plain, Atoll, Bathymetric chart, Coastal geography, Cold seep, Continental, margin, Continental rise, Continental shelf, Contourite, Guyot, Hydrography, Oceanic basin, Oceanic plateau, Oceanic trench, Passive margin, Seabed, Seamount, Submarine canyon

ფილების ტექტონიკა

Convergent boundary, Divergent boundary, Fracture zone, Hydrothermal vent, Marine geology, Mid-ocean ridge, Mohorovičić discontinuity, Vine–Matthews–Morley hypothesis, Oceanic crust, Outer trench swell, Ridge push, Seafloor spreading, Slab pull, Slab suction, Slab window, Subduction, Transform fault, Volcanic arc

ოკეანეების ზონა

Benthic, Deep ocean water, Deep sea, Littoral, Mesopelagic, Oceanic, Pelagic, Photic, Surf

ზღვის დონიდან

Deep-ocean Assessment and Reporting of Tsunamis, Future sea level, Global Sea Level Observing System, North West Shelf Operational Oceanographic System, Ocean Surface Topography Mission, Sea-level curve, Sea level rise, World Geodetic System

აკუსტიკა

Deep scattering layer, Hydroacoustics, Ocean acoustic tomography, Sofar bomb, SOFAR channel, Underwater acoustics

Related

Argo, Benthic lander, Color of water, DSV Alvin, Marginal sea, Marine energy, Marine pollution, Mooring, National Oceanographic Data Center, Ocean, Ocean exploration, Ocean observations, Ocean reanalysis, Ocean surface topography, Ocean thermal energy conversion, Oceanography, Pelagic sediment, Sea surface microlayer, Sea surface temperature, Seawater, Science On a Sphere, Thermocline, Underwater glider, Water column, World Ocean Atlas

 

ოკეანე სიცოცხლის აკვანი
სიცოცხლე ოკეანეში
აბრაზია
ლიმანი
უბე
 
 
 
 
До́нные оса́дки