tropikebi - CrdiloeTi tropiki

 

ჩრდილოეთი ტროპიკი ან კირჩხიბის ტროპიკი - (ლათ. Tropic of Cancer) (რუს. Северный тропик)

კიბოს ტროპიკი, ასევე ცნობილი როგორც ჩრდილოეთი ტროპიკი, ყველაზე ჩრდილო წრედია დედამიწის განედის, რომელზეც მზე შეიძლება გამოჩნდეს პირდაპირ ზენიტში, მის კულმინაციურ წერტილში. ეს მოვლენა ხდება წელიწადში ერთხელ, ჩრდილოეთის ნაბუნიობის დროს, როდესაც ჩრდილოეთ ნახევარსფერო გადახრილია მზისკენ მაქსიმალურად. 2016 წლის 6 აპრილს, იგი მდებარეობდა 23°26′13.8″(ან 23.43718°) ეკვატორის ჩრდილოეთით.

სამხრეთ ნახევარსფეროს მსგავსად, ყველაზე სამხრეთ პოზიციის მონიშვნისას, რომელზეც მზე შეიძლება ზენიტში გამოჩნდეს, არის თხი რქის ტროპიკი. ეს ტროპიკები არის ერთ-ერთი ხუთი გრადუსიანი საზომიდან ან განედის ძირითადი წრედებიდან, რომლებიც ნიშნავს დედამიწის რუკებს, გარდა არქტიკული და ანტრაქტიკული წრედებისა და ეკვატორისა. ამ განედების წრედების პოზიციები (ეკვატორთან შეფარდებით) გამომდინარეობს დედამიწის ღერძის ბრუნვის გადახრიდან მისი ორბიტის სიბრტყესთან მიმართებით.

სახელწოდება

წარმოსახვით ხაზს ეწოდება კიბოს ტროპიკი, იმის გამო, რომ როდესაც მზე ამ განედზე აღწევს ზენიტს, იგი შედის კიბოს ასტროლოგიურ ნიშანში (ზაფხულის ნაბუნიობა ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში). როდესაც მას სახელი დაერქვა, მზე ასევე იყო კიბოს თანავარსკვლავედის მიმართულებით (ლათინურად crab). თუმცა, ეს აღარ შეესაბამება სიმართლეს ბუნიაობის პრეცესიის გამო. საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის საზღვრების მიხედვით, მზე ახლა კუროშია ივნისის ნაბუნიონისას. ვარსკვლავური ასტროლოგიის მიხედვით, რომელიც ზოდიაქოს ჰყოფს 12 თანაბარ ნაწილად, მზე ამ დროს ტყუპებშია. თუმცა, ტროპიკული ასტროლოგიის თანახმად, რომელიც ჰყოფს ეკლიპტიკას თორმეტ 30°-იან სექტორად, დაწყებული გაზაფხულის ბუნიაობით, მზე ამ დროს ყოველთვის შედის კიბოში, ვინაიდან დედამიწის ღერძი ყველაზე მეტად გადახრილია მზისკენ. სიტყვა „ტროპიკი“ თავისთავად მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან „ტროპე“(τροπή)", რაც ნიშნავს ბრუნვას (მიმართულების ან გარემოებების ცვლილება), გადახრას, რაც ეხება იმ ფაქტს, რომ მზე ჩანს რომ „უკან მიბრუნდა“ ნაბუნიობას.

გეოგრაფია

კატერეტა 83 (ვია კორტა) ზარაგოზა-ვიქტორია, კმ 27+800. კიბოს ტროპიკების ყველა გადაკვეთა მექსიკის ფედერალურ გზატკეცილებთან, ეს არის ერთადერთი ადგილი, სადაც განედი მონიშნულია სიზუსტით და სადაც წლიური ცვლილება 2005 და 2010 წლებს შორის შეიძლება შეფასდეს.

კიბოს ტროპიკის მდებარეობა არ არის ფიქსირებული, არამედ იგი განსხვავდება დროთა განმავლობაში. იგი გადადის სამხრეთით თითქმის განედის ნახევარზე (0.47’’) ერთ წელიწადში (იგი იყო ზუსტად 23° 27′-ზე 1917 წელს). დამატებითი ინფორმაციისთვის იხილეთ ღერძის გადახრა და განედის წრედები.

ტროპიკის ჩრდილოეთი არის სუბ-ტროპიკები და ჩრდილოეთ ზომიერი ზონა. განედის ეკვივალენტური ხაზი, ეკვატორის სამხრეთით იწოდება როგორც თხის რქის ტროპიკი და რეგიონი ამ ორს შორის, ცენტრირებული ეკვატორზე, არის ტროპიკები.

იწყება რა ზუსტად მერიდიანზე და მიდის აღმოსავლეთით, კიბოს ტროპიკი გაივლის შემდეგ ადგილებს:

კოორდინატები ქვეყანა, ტერიტორია ან ზღვა შენიშვნები
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 0°0′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Flag_of_Algeria.svg/23px-Flag_of_Algeria.svg.png ალჟირი
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 11°51′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Flag_of_Niger.svg/18px-Flag_of_Niger.svg.png ნიგერია
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 12°17′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Flag_of_Libya.svg/23px-Flag_of_Libya.svg.png ლიბია ტროპიკი ეხება უკიდურეს ჩრდილოეთ წერტილს Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Flag_of_Chad.svg/23px-Flag_of_Chad.svg.png ჩადში Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 15°59′E

Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 25°0′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Flag_of_Egypt.svg/23px-Flag_of_Egypt.svg.png ეგვიპტე ტროპიკი კვეთსტბა ნასერს
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 35°30′E წითელი ზღვა
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 38°38′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Flag_of_Saudi_Arabia.svg/23px-Flag_of_Saudi_Arabia.svg.png საუდის არაბეთი
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 52°10′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_United_Arab_Emirates.svg/23px-Flag_of_the_United_Arab_Emirates.svg.png არაბთა გაერთიანებული საემიროები მხოლოდ აბუ დაბის საემირო
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 55°24′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Flag_of_Oman.svg/23px-Flag_of_Oman.svg.png ომანი
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 58°46′E ინდოეთის ოკეანე არაბეთის ზღვა
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 68°23′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/41/Flag_of_India.svg/23px-Flag_of_India.svg.png ინდოეთი შტატები: გუჯარათი, რაჯასტანი, მადია პრადეში, ჩატინსგარ ჯარხანდი და დასავლეთ ბენგალი
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 88°47′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Flag_of_Bangladesh.svg/23px-Flag_of_Bangladesh.svg.png ბანგლადეში ხულნას, დრაკას და ჩიტაგონგის დანაყოფები
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 91°14′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/41/Flag_of_India.svg/23px-Flag_of_India.svg.png ინდოეთი ტრიპურას შტატი
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 91°56′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Flag_of_Bangladesh.svg/23px-Flag_of_Bangladesh.svg.png ბანგლადეში ჩიტაგონგის დანაყოფი
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 92°19′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/41/Flag_of_India.svg/23px-Flag_of_India.svg.png ინდოეთი მიზორამის შტატი
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 93°23′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Flag_of_Myanmar.svg/23px-Flag_of_Myanmar.svg.png მიანმარი შტატი ჩინი, საგაინგის დანაყოფი, მანდალაის დანაყოფი, შანის შტატი
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 98°54′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png ჩინეთი იუნანის პროვინცია (გაივლის დაახლ. 7 კმ ვიეტნამთან Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/23px-Flag_of_Vietnam.svg.png საზღვრის ჩრდილოეთით), გუანგსი, და გუანგდონგი
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 117°8′E ტაივანის სრუტე
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 120°8′E Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Flag_of_the_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_Republic_of_China.svg.png ტაივანი ჩიაის მხარე, ჰუალიენის მხარე
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 121°29′E წყნარი ოკეანი გაივლის მხოლოდ ნეკერის კუნძულის სამხრეთით, ჰავაი, Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png შეერთებული შტატები
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 110°15′W Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Flag_of_Mexico.svg/23px-Flag_of_Mexico.svg.png მექსიკა ბაჯა კალიფორნია სურის შტატი
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 109°24′W კალიფორნიის ყურე
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 106°35′W Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Flag_of_Mexico.svg/23px-Flag_of_Mexico.svg.png მექსიკა სინალოას, დურანგოს, ზეკატეკას, სან ლუის პოტოსის, ნუევო ლეონის და ტამაულიპას შტატები
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 97°45′W მექსიკის ყურე
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 83°0′W ატლანტის ოკეანე გაივლის ფლორიდის ყურეს და ნიკოლას არხს
გაივლის ანგილას მარჯნებსs (Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Flag_of_the_Bahamas.svg/23px-Flag_of_the_Bahamas.svg.png ბაჰამის კუნძულები)
გაივლის  სანტარენის არხს და ღია ოკეანეში

Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 76°0′W Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Flag_of_the_Bahamas.svg/23px-Flag_of_the_Bahamas.svg.png ბაჰამის კუნძულები ექსუმას კუნძულები და ლონგ აილენდი
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 75°10′W ატლანტის ოკეანე
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 15°57′W დასავლეთ საჰარა პრეტენზია აქვს Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Flag_of_Morocco.svg/23px-Flag_of_Morocco.svg.png მაროკოს და Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Flag_of_the_Sahrawi_Arab_Democratic_Republic.svg/23px-Flag_of_the_Sahrawi_Arab_Democratic_Republic.svg.png საჰრავის არაბეთის დემოკრატიულ რესპუბლიკას
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 12°0′W Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Flag_of_Mauritania.svg/23px-Flag_of_Mauritania.svg.png მავრიტანია
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 6°23′W Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Flag_of_Mali.svg/23px-Flag_of_Mali.svg.png მალი
Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png23°26′N 2°23′W Description: Description: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Flag_of_Algeria.svg/23px-Flag_of_Algeria.svg.png ალჟერი

დამოკიდებულება დედამიწის ღერძის გადახრასა და ტროპიკულ და პოლარულ წრედებს შორის.

კლიმატი

გარდა ჩინეთის მაღალმთიანი შედარებით ცივი რეგიონებისა, კლიმატი კიბოს ტროპიკებში ზოგადად ცხელი და მშრალია, გარდა დასავლეთ სანაპიროს ადგილებისა, სადაც ოროგრაფიული წვიმები შეიძლება ძალიან განსხვავდებოდეს, ზოგიერთ ადგილებში აღწევს 4 მეტრს (160 ინჩი). კიბოს ტროპიკების უმეტეს რეგიონებში არის ორი განსხვავებული სეზონი: უკიდურესად ცხელი ზაფხული ტემპერატურით, რომელიც ხშირად აღწევს 45°C (113°F) და თბილი ზამთარი მაქსიმალური ტემპერატურით დაახლოებით 22°C (72°F). ბევრი ტერიტორია (მიწები) კიბოს ტროპიკებში არის საჰარის უდაბნოს ნაწილი, მაშინ როცა აღმოსავლეთის კლიმატი არის ცხელი მუსონური ხანმოკლე ტენიანი სეზონით დაწყებული ივნისიდან სექტემბრამდე და ძალიან მცირე წმივით წელიწადის დანარჩენ დროს.

კიბოს ტროპიკის მიმდებარედ ყველაზე მაღალი მთაა იუშანი ტაივანში; მიუხედავად იმისა, რომ მას აქვს ყინული, რომელიც 2,800 მეტრის (9,190 ფუტის) სიმაღლეზე ჩამოდის ბოლო ყინულოვანი მაქსიმუმის დროს, ამჟამად ყინული არ არსებობს 470 კილომეტრის მასშტაბზე (290 მილი) კიბოს ტროპიკში; უახლოესი შემორჩენილი ყინულია მინიონგში და ბაიშუიში ჰიმალაის მთებზე ჩრდილოეთით და იზტაშიჰულტში სამხრეთით.

დედამიწის ირგვლივ

საერთაშორისო აერონავტიკის ფედერაციის წესების შესაბამისად, მსოფლიოს გარშემო თვითმფრინავმა ფრენის სიჩქარის რეკორდის დასამაყრებლად უნდა დაფაროს კიბოს ტროპიკის სიგრძეზე არანაკლები მანძილი, გადაკვეთოს ყველა მერიდიანი და მივიდეს იგივე საჰაერო სივრცის ბოლოს, საიდანაც დაიწყო ფრენა.

ტროპიკის სიგრძე 2015 წლის 11 დეკემბერს 23°26′14″N-ზე არის 36,788 კილომეტრი (22,859 მილი).

დედამიწის ჩვეულებრივი შემოვლისას, წესები გარკვეულწილად შემსუბუქებულია და მანძილი დადგენილია დამრგვალებულ სიდიდემდე, სულ მცირე 37,000 კილომეტრი.

იხილეთ ასევე

23-ე პარალელი ჩრდ.

24-ე პარალელი ჩრდ.

თხის რქის ტროპიკი

ანტარქტიკის წრედი

არქტიკული წრედი

ღერძის გადახრა

ეკვატორი

მილანკოვიჩის წრედები

ყვინთვა